16 Δεκεμβρίου 2019 ΧΑΡΤΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Αναζητήστε στην Πύλη Σύνθετη αναζήτηση

06/02/2008

Νικηταράς – Νικήτας Σταματελόπουλος (1782 – 1849)

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου


Πορτραίτο του Νικηταρά
(Φωτογραφία: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αρκαδίας)

Ένας από τους πιο Ηρωικούς και αγνούς αγωνιστές που ανέδειξε η επανάσταση του 1821. Γεννήθηκε το 1782 στην Μεγάλη Αναστασίτσα Μεσσηνίας αλλά καταγόταν από το Τουρκολέκα της Φαλαισίας και ήταν ανιψιός του Θ. Κολοκοτρώνη. Από πολύ μικρός ακολούθησε τον πατέρα του στο αρματολίκι και εντάχθηκε στο σώμα του ξακουστού κλεφτο-αρματωλου Ζαχαρία Μπαρμπιτσιώτη. Με τον διωγμό που εξαπέλυσαν οι Τούρκοι στα 1800 ακολούθησε τον θείο του Κολοκοτρώνη στην Ζάκυνθο, όπου υπηρέτησε αρχικά στον Ρωσικό και στην συνέχεια στον Γαλλικό στρατό.

Κατά την διάρκεια της επανάστασης με όπλα του τα πλούσια σωματικά χαρίσματα, την καταπληκτική του ταχύτητα (εξ ου και το γνωστό στιχάκι του Τσοπανάκου Νικηταρά Νικηταρά που χουν τα πόδια σου φτερά), και την εξυπνάδα του έγινε το φόβητρο των Τούρκων. Στις 23 Μαρτίου του 1821 μαζί με τον Κολοκοτρώνη και τον Παπαφλέσσα μπήκε απελευθερωτής στην Καλαμάτα και πάντα πιστός στον θείο του ήταν από τους πρώτους που υποστήριξαν το σχέδιο για την κατάληψη της Τριπολιτσάς. Είχε αποφασιστική συμβολή στην νικηφόρα μάχη στο Βαλτέτσι τον του 1822 ως επικεφαλής 800 ανδρών, ενώ δοξάστηκε λίγες μέρες αργότερα στα Δολιανά και ενώ με μόλις 200 άνδρες βάδιζε προς το Ναύπλιο, έπεσε πάνω στο τουρκικό πυροβολικό του Κεχαγιάμπεη που απαρτιζόταν από 6000 άνδρες. Η ανδρεία του Νικηταρά και η στρατηγική του ικανότητα κατάφεραν ένα μεγάλο πλήγμα στο Τουρκικό σώμα το οποίο τράπηκε σε φυγή αφήνοντας πίσω του 600 νεκρούς και σχεδόν όλα τα πολυβόλα τους. Λόγο της ορμής του σε εκείνη τη μάχη και από το γεγονός ότι πάρα πολλοί Τούρκοι έπεσαν από το σπαθί του εκτός του βαθμού του στρατηγού πήρε το προσωνύμιο Τουρκοφάγος και χαρακτηρίστηκε σύγχρονος Αχιλλέας από την τότε κυβέρνηση, ενώ οι Τούρκοι από τότε ορκίζονταν στο σπαθί του Να με φάει το σπαθί του Νικηταρά αν λέω ψέματα έλεγαν. Πολύ σημαντική ήταν η συμμετοχή του στην αποφασιστική μάχη στα Δερβενάκια κατά του Δράμαλη στις 26 Ιουλίου του 1822, ενώ ήταν αυτός που λίγες μέρες αργότερα αποτέλειωσε την στρατιά του Τούρκου στρατηγού στη χαράδρα του Αγίου Σώστη και στο Αγιονόρι, μάχες στις οποίες συνολικά ο Δράμαλης έχασε τους πέντε από τους έξι χιλιάδες άνδρες που είχε στις διαταγές του. Επίσης, πολέμησε κατά του Κιουταχή στο πολιορκημένο Μεσολόγγι, στο πλευρό του Γ. Καραϊσκάκη στην νικηφόρα μάχη στην Αράχοβα τον Νοέμβριο του 1826 και στην ήττα του Φαλήρου στις 24 Απριλίου 1827, ενώ έδωσε πάρα πολλές μάχες στο πλευρό του Γέρου του Μοριά κατά του στρατού του Ιμπραήμ.

Στους δυο εμφυλίους πολέμους ο Νικηταράς φυσιολογικά πήρε το μέρος του Γέρου του Μοριά αλλά συνετός και ανιδιοτελής όπως ήταν πάντα δεν συμμετείχε στις ένοπλες συγκρούσεις ενώ πάρα πολλές φορές οι συμφιλιωτικές παρεμβάσεις του απέτρεψαν την αιματοχυσία. Μετά την απελευθέρωση εντάχτηκε στο Ρωσικό κόμμα όμως σε κάθε περίπτωση έμεινε μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες. Όπως και ο θείος του έτσι και ο Νικηταράς υπήρξε ένθερμος υποστηριχτής και συνεργάτης του Καποδίστρια. Μάλιστα ο τελευταίος τον διόρισε στρατιωτικό διοικητή της Πελοποννήσου ενώ το 1829 πήρε μέρος στην Δ Εθνοσυνέλευση του Άργους ως πληρεξούσιος Λεονταρίου.

Με την άφιξη του Όθωνα έπεσε σε δυσμένεια. Το 1839 συνελήφθη και προφυλακίστηκε στο Παλαμήδι με την συκοφαντική κατηγορία ότι ετοίμαζε πραξικόπημα εναντίον του Όθωνα. Στην δίκη που έγινε το 1840 αθωώθηκε, κάτι που εξόργισε την κυβέρνηση και για άλλη μια φορά όπως και στην περίπτωση του Κολοκοτρώνη η δικαστική απόφαση παρακάμφθηκε με βασιλικό διάταγμα και ο Νικηταράς φυλακίστηκε στην Αίγινα. Τελικά κάτω από τις απειλές του Μακρυγιάννη ο Όθωνας αναγκάστηκε να του απονείμει χάρη στις 18 Σεπτεμβρίου του 1841. Μετά την επανάσταση του 1843 πήρε τον βαθμό του υποστράτηγου και το 1847 εκλέχτηκε Γερουσιαστής. Πέθανε πάμφτωχος στο σπίτι του στον Πειραιά δυο μέρες μετά την εορταστική επέτειο της άλωσης της Τριπολιτσάς, στις 25 Σεπτεμβρίου του 1849 και τάφηκε στο A Νεκροταφείο Αθηνών δίπλα στον θείο του Θ. Κολοκοτρώνη.

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.

Αρχική

Πελοπόννησος Νομός Αρκαδίας>Πολιτισμός Προσωπικότητες

Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ

Πελοπόννησος
Νομός Αργολίδος
Νομός Αρκαδίας
Νομός Λακωνίας

Ανακοινώσεις της Περιφέρειας