18 Οκτωβρίου 2019 ΧΑΡΤΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Αναζητήστε στην Πύλη Σύνθετη αναζήτηση

16/05/2008

ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΕΛΕΣΙΛΛΑΣ

Δήμος ’ργους


άγαλμα Κυβέλης

Η Τελέσιλλα (αρχές 6ου αι. π.Χ. - 5ος αι.) ήταν λυρική ποιήτρια και ηρωίδα του ’ργους. Γεννήθηκε στο ’ργος το 520-515 π.Χ. και καταγόταν από επιφανή οικογένεια. Ήταν λεπτοκαμωμένη και φιλάσθενη. Με την ποίηση ασχολήθηκε ύστερα από υπόδειξη του μαντείου των Δελφών ("τας Μούσας θεραπεύειν"), όταν θέλησε να το συμβουλευτεί για την υγεία της. Στη συνέχεια αφοσιώθηκε με πάθος στην ποίηση και με το ποιητικό της ταλέντο κατόρθωσε να δώσει νόημα στη ζωή της και να αναδειχθεί σε πνευματική προσωπικότητα. Ο επιγραμματοποιός Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς τη θεωρεί μια από τις εννέα μεγάλες ποιήτριες της αρχαιότητας.
Τα ποιήματα της ήταν κυρίως ύμνοι για χορούς κοριτσιών, ένα είδος ιδιαίτερα αγαπητό την αρχαία εποχή, αφού οι γονείς στα διάφορα χοροστάσια είχαν την ευκαιρία να καμαρώσουν τις κόρες τους που χόρευαν. Μάλιστα είχε καθιερώσει δικό της μέτρο, το οποίο οι Αλεξανδριανοί φιλόλογοι ονόμασαν "Τελεσίλλειο" για τη μοναδικότητα του.
Από την ποίηση της Τελέσιλλας δε σώθηκαν παρά ελάχιστα αποσπάσματα και μόνο ένα ολόκληρο, χαραγμένο μεταγενέστερα σε λίθο, ο οποίος βρέθηκε στο ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Πρόκειται για ύμνο με 28 στίχους, αφιερωμένο στη μητέρα των θεών Ρέα, η οποία διεκδικεί από το γιο της Δία το μερίδιο της στη μοιρασιά του σύμπαντος. Ο μύθος της σύγκρουσης του Δία με τη μητέρα του Ρέα ή Κυβέλη δε μας είναι γνωστός από άλλη πηγή και ίσως να είναι πνευματικό δημιούργημα της Τελέσιλλας.
Η Τελέσιλλα ήταν παντρεμένη με κάποιον Ευξενίδα, ο οποίος της ανήγειρε μνημείο μετά το θάνατο της, για να την τιμήσει, με το επίγραμμα:
"Μνημείο, γλυκιά Τελέσιλλα, έστησε εδώ ο Ευξενίδας για τη γυναίκα που παντρεύτηκε, γιατί πάντα ήταν γεμάτη πίστη, εύνοια, αρετή και αγάπη. Ας μένει και για τους μεταγενέστερους η φήμη σου αξέχαστη για πάντα".
Εντούτοις, η Αργεία ποιήτρια έμεινε περισσότερο γνωστή από την ηρωική άμυνα που αντέταξε κατά του Σπαρτιάτη Κλεομένη το 494 π.Χ. Μετά την καταστροφή που υπέστη ο στρατός των Αργείων στο ιερό ’λσος της Σηπείας μεταξύ Ναυπλίου και Τίρυνθας, όπου ο Κλεομένης με δόλο και ύστερα με εμπρησμό προκάλεσε το θάνατο 8.000 Αργείων μαχητών, την άμυνα της πόλης οργάνωσε η κοντόσωμη και μαχητική Τελέσιλλα. Όπλισε γυναίκες, γέρους και παιδιά με όπλα και κάθε λογής αντικείμενα και τους παρέταξε στις επάλξεις. Ο Κλεομένης, θεωρώντας ότι θα γινόταν μισητός, αν θα κυρίευε την πόλη πολεμώντας κατά γυναικών ή ότι σε περίπτωση αποτυχίας θα γινόταν καταγέλαστος, απομάκρυνε το στρατό του. Η Τελέσιλλα είχε σώσει την πατρίδα της.
Σε ανάμνηση του γεγονότος έχτισαν ναό του Ενυαλίου, δηλαδή του πολεμικού ’ρη, ο οποίος εθεωρείτο προστάτης των γυναικών στο ’ργος, και καθιέρωσαν ετήσια γιορτή, τα "υβριστικά", κατά την οποία οι γυναίκες ντύνονταν ανδρικά και οι άνδρες γυναικεία. Οι Αργείτισσες τότε, λόγω της λειψανδρίας, πολιτογράφησαν περιοίκους και τους παντρεύτηκαν αλλά με νόμο καθιέρωσαν να βάζουν προσθετά γένια, όταν πλάγιαζαν μαζί τους, για να τους θυμίζουν την ταπεινή τους καταγωγή.
Ο Παυσανίας αναφέρει (Π, 20, 8) ότι στο ιερό της Αφροδίτης, δυτικά του θεάτρου, είχε δει στήλη με ανάγλυφη παράσταση της Τελέσιλλας, η οποία ετοιμαζόταν να φορέσει το κράνος της, ενώ στα πόδια της ήταν σκορπισμένα τα βιβλία της. Για την Τελέσιλλα έχουν γράψει πολλοί αρχαίοι συγγραφείς μέχρι και το 2ο μ.Χ. αιώνα και στη συνέχεια έχουν δημοσιευτεί αρκετές μελέτες. Οι πληροφορίες από τις αρχαίες πηγές είναι ίδιες και μόνο στις λεπτομέρειες διαφέρουν.
Εντύπωση μας προξενεί το γεγονός ότι ο Ηρόδοτος, ο οποίος είναι σχεδόν σύγχρονος των γεγονότων και αναφέρεται διεξοδικά στην επίθεση του Κλεομένη και στον αποδεκατισμό των Αργείων (VI 76-85) δεν τη μνημονεύει καν. Το ίδιο κι ο μεταγενέστερος Αριστοτέλης, ο οποίος αναφέρεται στην πολιτογράφηση των περιοίκων στα "πολιτικά" του (1303 α, β). Η "ποιητική" του Αριστοτέλη δυστυχώς δε μας παρέχει καμία πληροφορία, γιατί ο πρώτος τόμος, που σώθηκε, αναφέρεται μόνο στο έπος και στην τραγωδία. ’λλοι συγγραφείς, αλλά πολύ μεταγενέστεροι, όπως ο Παυσανίας, ο Πλούταρχος, ο Πολύαινος, της πλέκουν το εγκώμιο, τονίζοντας την ηρωική της αντίσταση κατά των Σπαρτιατών. Επισημαίνουμε, όμως, ότι ο Κλεομένης τότε δεν είχε πρόθεση να καταλάβει το ’ργος, αλλά μόνο να το εξασθενήσει και να το ταπεινώσει, ώστε να μην αποτελεί πια υπολογίσιμη δύναμη στην Πελοπόννησο, πράγμα που είχε επιτύχει ήδη με την εξόντωση του ανδρικού πληθυσμού. Δεν μπόρεσε τότε να προβλέψει ότι το ’ργος σύντομα θα παρουσίαζε και πάλι μεγάλη ακμή και ότι η Σπάρτη θα είχε τα ίδια και χειρότερα προβλήματα (βλ. οδ. Αρχαίας Βουλής). Εξάλλου, ο Κλεομένης ήθελε ν΄ αποφύγει τυχόν απώλειες από τον αμυνόμενο άμαχο πληθυσμό, που ήταν αποφασισμένος, ιδιαίτερα λόγω της λειψανδρίας που αντιμετώπιζε ανέκαθεν η πατρίδα του, και θεώρησε φρόνιμο να μην επιτεθεί στην πόλη. Η Τελέσιλλα πάντως έγινε θρύλος και μυθοποιήθηκε στη συνείδηση του Αργειακού λαού. Έτσι, είναι δύσκολο να κρίνουμε εάν η πρωτοβουλία της να σώσει την πατρίδα της επεσκίασε ή τροφοδότησε την ποιητική της δόξα, διότι οι διασωθέντες στίχοι της δε μας επιτρέπουν να τη θεωρήσουμε μεγάλη ποιήτρια.

Στοιχεία για την Τελέσιλλα εικάζεται πως αντλούμε και από ανάγλυφο που βρίσκεται στο σπίτι του Τσώκρη, αν και υπάρχουν αμφιβολίες γι΄ αυτό. Στο σπίτι του στρατηγού Τσώκρη υπάρχει ανάγλυφο, που βρέθηκε κατά την εκσκαφή το 1828 και εντοιχίστηκε στον εξώστη. Παριστάνει γυναικεία μορφή όρθια με δωρική αισθητά και με στεφάνι στο δεξί. Μπροστά της ένα γυμνό παιδί προσπαθεί να φτάσει το στεφάνι. Διατυπώθηκε η άποψη ότι πρόκειται για την Τελέσιλλα με τη φτερωτή ευφυΐα. Η άποψη αυτή δεν είναι σωστή, διότι το παιδί δεν έχει φτερά ούτε "πετάει" πάνω από το κεφάλι, για να στεφανώσει τη γυναίκα. Προφανώς πρόκειται για επιτύμβια στήλη νεκρής μητέρας με το νεκρικό στεφάνι.

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

’λλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.

Αρχική

Πελοπόννησος Νομός Αργολίδος>Τουρισμός - Σύγχρονη Ζωή

Πολιτικός Χάρτης
Είδη Τουρισμού
Εναλλακτικές Μορφές Τουρισμού
Παραδοσιακά Προϊόντα

Διοικητική Υπαγωγή
Μέσα Μεταφοράς
Τουριστική Υποδομή
Παροχή Υπηρεσιών

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ

Πελοπόννησος
Νομός Αργολίδος
Νομός Αρκαδίας
Νομός Κορινθίας
Νομός Λακωνίας

Ανακοινώσεις της Περιφέρειας