05/02/2008
Αρχαία Θέλπουσα

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Σημαντική αρχαία αρκαδική πόλη, η Θέλπουσα (ή Τέλφουσα) βρίσκονταν κοντά στα σημερινά χωριά Τρόπαια, Βυζίκι και στο εγκαταλειμμένο χωριό Βάναινα. Γνωρίζουμε τη θέση της από αναφορές του Παυσανία, αρχαιολογικά ευρήματα και επιγραφές, αλλά όχι και την ακριβή της έκταση, που πρέπει να ήταν αρκετά μεγάλη. Πάντως εκτεινόταν από την αριστερή όχθη του Λάδωνα έως τον Κλείτορα και τη Ψωφίδα. Θεωρείται ότι πήρε το όνομά της από την κόρη του θεοποιημένου ποταμού Λάδωνα, Θέλπουσα. Στην πόλη υπήρχαν πολλά ιερά μεταξύ των οποίων ήταν το ιερό της Ελευσίνιας Δήμητρας. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι μέσα στο ιερό αυτό υπήρχαν λίθινα αγάλματα της θεάς, της Περσεφόνης και του Διονύσου. Επίσης αναφέρει ο αρχαίος περιηγητής ότι στην περιοχή του Ογκείου Θέλπουσας, υπήρχε το ιερό της Λούσιας Δήμητρας, καθώς και τα ιερά του Απόλλωνα, του Ασκληπιού παιδός με το μνήμα της τροφού του, και το ιερό των δώδεκα θεών. Μία παράδοση θέλει τον Ασκληπιό ως βρέφος να έχει εγκαταλειφθεί σε σπηλιά της Θέλπουσας, αφού η μητέρα του δολοφονήθηκε από τον Απόλλωνα για απιστία. Γι αυτό το λόγο και η λατρεία του Ασκληπιού ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στην περιοχή. Επίσης η Θέλπουσα θεωρούνταν και τόπος καταγωγής του γιου της Δήμητρας, Αρίωνα και για το λόγο αυτό στα νομίσματα που έκοβε η πόλη είχε τις παραστάσεις της θεάς και του Αρίωνα. Η κοπή των νομισμάτων αποδεικνύει και τη σημαντικότητα της αρχαίας πόλης που αποτέλεσε και μέλος της αχαϊκής συμπολιτείας. Τον 2ο αι. μ.Χ. που την επισκέφτηκε ο Παυσανίας η πόλη είχε ήδη παρακμάσει, όμως διατηρούσε ένα μικρό κομμάτι πληθυσμού. Η πόλη αναφέρεται σε διάταγμα του Διοκλητιανού στις αρχές του 4ου αι. μ.Χ. Τελευταία αναφορά γίνεται τον 7ο μ.Χ. αι. στον Συνέκδημο του Ιεροκλή. Σήμερα κάποια ερείπια θυμίζουν το παρελθόν, μεταξύ αυτών είναι κάποια τμήματα των τειχών, λείψανα δεξαμενής νερού και ερείπια ενός Ρωμαϊκού κτίσματος.


Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.